Afrika savaşın eşiğinde! Doğu’yla Batı’nın yeni cephesi…

Şüphesiz ki darbe geçmişi en kabarık kıtanın Afrika olduğu söylenebilir. Afrika’da 1950’den bu yana toplamda 214 darbe girişimi oldu ve bunların 106’sı başarıya ulaştı. Ancak son dönemde kıtadaki darbelerin sayısı daha da arttı. Sadece 2.5 yıl içerisinde toplamda 8 darbe girişimi yaşandı. Birçokları, darbelerin artışındaki ana sebep olarak küresel dengelerdeki büyük değişimleri gösterdi.

Geçtiğimiz yıl, ABD’nin dış politikasının önde gelen yayınlarından Foreign Policy’de “Batı, Afrika’yı nasıl kaybetti?” başlıklı bir yazı yayınlandı. Yazıda Batılıların sömürge geçmişinin üzerine koyamadığını, Rusların ve Çinlilerin altyapı yatırımları ve güvenlik garantileri sağlayarak kıtayı ele geçirdiği anlatılıyordu. Foreign Policy’e göre Afrika’ya “parmak sallamak” çözüm getirmeyecekti. 

Çin’in “Bir Kuşak Bir Yol” projesinin deniz ayağı Afrika kıyılarına da ulaştı. Afrika boynuzu olarak da bilinen Doğu Afrika ülkeleri yapılan altyapı yatırımlarıyla Çin nüfuzu altına girdi. Bu değişimin ilk ayak seslerini Etiyopya’da çıkan iç savaşta gördük. Batı destekli Tigray Kurtuluş Ordusu (TPLF) Çin ve Rusya’nın desteğini alan Etiyopya hükümetiyle kanlı bir savaşa girdi. Çatışmalar ancak geçtiğimiz sene Etiyopya lehine sonlandı. 

BATI AFRİKA’DA DARBE FURYASI

Son yıllarda Batı Afrika da aynı Doğu’daki gibi birçok darbe ve iç karışıklığa sahne oldu. Özellikle kıtanın 8 darbeyle en fazla darbe yaşamış ülkesi olan Burkina Faso dönemin en çok zorluk yaşayan ülkesiydi. Burkina Faso’da neredeyse 6 ayda bir darbe olmuştu. Ocak 2022’de ordunun yönetime el koymasından yalnızca 8 ay sonra tekrar darbe olmuş ve ülkenin başına 36 yaşındaki Yüzbaşı İbrahim Traore geçmişti. Traore’nin başa geçişi Burkina Faso tarihindeki birçok darbeden yalnızca biri olarak görülüyordu ama öyle olmadı. Yüzbaşı Traore, Fransız askerlerine ülkeyi terk etmeleri için bir ay verdi.

Geçtiğimiz ay Rusya’da ortalığı birbirine katan Wagnerlerin lideri Yevgeny Prigojin, Yüzbaşı Traore için bir “kahraman” ifadesini kullandı. Ne olmuştu da Ruslar, bu Batı Afrika ülkesinin politik figürleriyle ilgili konuşma gereği duymuştu?

Burkina Faso, Rusların ilgilendikleri tek ülke değil. Geçtiğimiz yıllarda adı darbelerle anılan Mali, Çad ve Nijer de Wagnerlerin en aktif olduğu ülkeler olarak biliniyor. İşte son darbenin yaşandığı Nijer’de de Burkina Faso’ya benzer bir durum var. 

Yönetimi ele alan komutan Omar Tchiani, ülkede 2019’dan beri aktif olan ABD üssündeki askerlerin dışarı çıkmasını yasakladı. Bir SİHA üssü olarak da kullanılan bu ABD üssü, hava sahasının kapatılmasıyla tamamen etkisiz hale geldi. 

NEDEN BATI AFRİKA?

Hem Wagner lideri Prigojin’e hem de konuyla ilgili yorum yapan diğer Rus analistlere göre darbeler furyasının sebebi Fransa ve ABD’nin bölgedeki “yeni sömürgeci” davranışları. Uranyum yataklarıyla gündeme gelen Nijer’de aktif Fransız şirketlerinin Nijer halkının yaşadığı yoksulluktan doğrudan sorumlu olduğu iddia ediliyor. Burkina Faso’nun yeni lideri Yüzbaşı Traore de buna vurgu yapmıştı. Traore, “Afrika, dünyanın en zengin kıtası… Peki biz neden bu kadar yoksuluz?” dedi. 

Batılılar ise tüm bunların, Rusya’nın Afrika’da yer edinebilmesi için yürürlüğe sokulmuş bir plan olduğunu söylüyor. Onlara göre Çin, altyapı yatırımı adı altında Afrika’yı borç tuzağına çekerken Rusya da Wagnerler aracılığıyla koltuğu sallantıdaki liderlere koruma sağlıyor ve karşılığında ülkedeki yer altı kaynaklarını Prigojin gibi oligarkların enerji şirketlerine açıyor. Batı medyasında Afrika’da el ele giden “borç ve Wagner” tuzağıyla ilgili çokça makale yazıldı. Hatta Vladimir Putin, St. Peterburg’da Afrika liderleriyle yaptığı toplantıda kıtanın toplam 23 milyar dolarlık borcunu sildiğini açıkladı. “Bizim kimseye tuzak kurduğumuz yok” mesajı vermeye çalıştı. 

Ancak Rusya’nın, “Batı Afrika’yı hala uranyum için yağmalıyor” iddiası da tartışmalı. Nijer, dünyadaki uranyum madeninin yalnızca yüzde 4’üne sahip. Uranyum pazarının küresel değeriyse 2022 yılında 2.7 milyar doları buldu. Yani batılılara göre Nijer’deki Uranyum yataklarının “yağmalanmasının” kar odaklı bir mantığı yok. 

Tabii Uranyum bu topraklardaki tek kaynak değil, birçok Afrikalının gözünde de yoksul olmalarının sebebi Fransızlar olarak görülüyor.

KİM KİME KARŞI?

Nijer darbesiyle Batı Afrika’daki ortaklıklar yavaştan ortaya çıktı. Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) Fransa ve ABD’den yana tavır aldı. ECOWAS ülkelerinin başını çeken Nijerya, Nijer’e karşı yapılabilecek olası bir askeri müdahalenin işaretini verdi.

Bölgedeki en üçlü orduya sahip Nijerya’ya Benin, Gana, Togo ve Senegal destek veriyor. ECOWAS’ı müdahale etmesi durumunda karşılık vermekle tehdit eden ve Nijer’i savunacağını açıklayan ülkeler ise Mali, Burkina Faso, Cezayir ve Gine’ydi. 

Dahası, sokakta Rus bayrakları ve “Yaşasın Rusya” sloganlarıyla yürüyen Nijerlilere destek için Kasım Süleymani’nin ölümünden sonra İran’ın Kudüs gücü birliklerinin başına geçen İsmael Gani’nin uçağı Libya’dan Nijer’e ulaştı. Kudüs gücü, gayri nizami savaş yöntemleri kullanan ve İran’ın nüfuzunu Ortadoğu ve Afrika’da yaymaya çalışan bir askeri yapıdır. 

FRANSA’NIN HAYALLERİ

Uzun zaman ağızlara pelesenk olan “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti” cümlesinin mimarı Emmanuel Macron’un, ABD dışında sürdürmek istediği bir takım emperyalist hayalleri olduğu biliniyor. Batı Afrika’da tutunması giderek zorlaşan Fransa, halihazırda kıtadaki varlığını sürdürmek istiyor. Yine de askeri müdahale Batı’da çok destek gören bir fikir değil. Olası bir müdahalede Batılıların istihbarat yardımı ve hava desteğiyle sınırlı kalması gerektiğini düşünüyorlar. Ukrayna ve belki de ileride Tayvan için hazırlık yapan ABD’nin Afrika’da böyle bir çatışmayla kaybedecek vakti yok. 

Nijerya, “askeri müdahale son seçenek” dese de geçtiğimiz günlerde gerilim hızlı bir şekilde tırmandı. Eğer geri adım atılmazsa Batı Afrika’da bir çok ülkenin dahil olabileceği bir karmaşanın fitili ateşlenebilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
maltcasino
milanobet
milosbet
mobilbahis
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betnis
betonred
bahisal
bahiscom
bahsegel
baymavi
baywin
1xbet/a>
7slot
akcabet
aresbet
asyabahis
bahigo
bahis1000
vevobahis
kingbetting
anadolucasino/a>
goldenbahis
betticket
betovis
casinoper
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Ümraniye Escort
pendik escort
betturkey